گزارش بازار فولاد ایران و جهان در سال ۹۷

بازار فولاد ایران و جهان در سال ۹۷ با فراز و نشیب همراه بود. در این مقاله به بررسی وضعیت بازار فولاد ایران و جهان در سالی که گذشت می پردازیم. در بخش اول نگاهی به بازار جهانی فولاد و سپس بازار داخلی فولاد و پدیده های تاثیر گذار بر شرایط بازار فولاد داخل بیان می گردد:

بازار جهانی فولاد:

در سال گذشته قیمت محصولات فولادی در بازار فولاد جهان روند نزولی داشت. کاهش قیمت محصولات فولادی بویژه ورق گرم کویل، ورق سرد کویل و میله گرد نسبت به سایر محصولات فولادی بسیار محسوس تر بود. نوسانات قیمتی در یازار جهانی فولاد تحت تاثیر رشد اقتصادی چین و اختلافات و جنگ تجاری امریکا و چین بود.

شکستن سد باطله در برزیل به عنوان اتفاقی مهم در عرصه بین المللی در سال ۹۷ بود. این حادثه سبب کاهش عرضه سنگ آهن برزیل گردید. به دنبال این وضعیت قیمت سنگ آهن در ماه سپتامبر ۶۸ دلار هر تن سی اف آر بنادر چین بود که در اواسط ماه ژانویه قیمت سنگ آهن به ۷۴ دلار رسی. بالاترین قیمت سنگ آهن مربوط به ماه فوریه بود که قیمت هر تن سنگ آهن ۸۸ دلار اعلام گردید.

تجزیه و تحلیل بازار فولاد چین در سال گذشته، اطلاعات تامل برانگیزی به دست می آید. فولادسازان چینی در سال گذشته چینی ها از کوره بلند به کوره قوس الکتریکی روی آوردند، از این رو تقاضای سنگ آهن تا دسامبر رو به کاهش بود، در حالیکه در سال گذشته تقاضای گندله در بازار فولاد چین دائما صعودی بوده است. افزایش تقاضای گندله در بازار فولاد چین تا جایی ادامه یافت که طبق آمار ارائه شده در ۸ مارچ سال ۲۰۱۹، موجودی گندله در بنادر چین بیش تر از سنگ آهن بوده است. با توجه به اتفاقات صورت گرفته به احتما قریب به یقین در سال ۹۸ تقاضای چین برای آهن اسفنجی و گندله بسبار افزایش خواهد داشت.

کاهش رشد اقتصادی چین، بازار فولاد جهان را با تهدید مواجه کرده است. جنگ اقتصادی بین امریکا و چین و سیاست های پولی و مالی کشور چین ذهن اقتصاد دان ها را مشغول نموده است. نرخ بهره در امریکا و خرید طلا به جای ورق ای قراضه امریکا توسط چین از مسائل قابل تامل است.

بازار داخلی فولاد:

بازار فولاد ایران در سال ۹۷ دو پدیده را تجربه نمود:

تجربه اول در سه ماهه اول با توجه به آنچه که در سالیان پیش نیز مرسوم بوده است، بازار فولاد ایران با آرامش نسبی همراه بود. از ابتدای تیرماه سال ۹۷ با ایجاد نوسانات قیمت ارز، میزان صادرات به منظور دستیابی به سود بیشتر با رشد فزاینده ای رو به رو بود. بیشترین میزان صادرات فولاد در سه ماهه نخست سال ۹۷ را بیلت فولادی به خود اختصاص داد. میزان صادرات شمش فولادی در این مدت ۱٫۰۵۱ میلیون تن گزارش گردید. با ادامه روند قیمت ارز در بازار ، میزان صادرات شمش فولادی در ۶ ماهه نخست به ۱٫۵۸۰ میلیون تن رسید.

میلگرد نیز شرایط مشابهی را در بازار صادرات فولاد تجربه نمود. در حالیکه میزان صادرات میلگرد در ۳ ماهه نخست سال ۹۷ به ۱۵۲ هزار تن رسیده بود، در ۶ ماه میزان صادرات میلگرد فولادی به ۶۳۷ هزار تن رسید که حاکی از رشد بیش از ۳ برابری صادرات میلگرد در سه ماهه دوم سال ۹۷ است. این حجم صادرات میلگرد باعث شد تا قیمت شمش فولادی از اردیبهشت ماه تا مرداد ماه با رشد ۳۷ درصدی همراه شد. قیمت شمش فولادی در اردیبهشت ماه ۲۴۰۶۳ ریال بود که در مرداد ماه متوسط قیمت شمش به ۳۷۹۹۴ ریال رسید.

نقش دلالان و سودجویی کارخانجات در رشد بی سابقه قیمت ها تاثیر گذار بود. اما مهمترین عامل در رشد بی حساب پدیده دوم یعنی صادرات بود .

بازار داخلی تحت فشار صادرات شمش و میلگرد فولاد قرار گرفت. در تابستان، با بخش نامه های انفعالی و پی در پی وزارت صمت، بازار را با وقفه هایی همراه نمود که اثرات آن در آذر و دی ماه بسیار محسوس شد. بخش نامه های وزارت صنعتف معدن و تجارت باعث کاهش ۲۱ درصدی صادرات فولاد در ۹ ماهه سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل بود. صادرات محصولات فولادی در ۹ ماهه سال ۹۷، ۳٫۶۷۵ میلیون تن گزارش گردید در حالیکه میزان صادرات محصولات فولادی در مدت مشابه سال قبل ۴٫۶۱۴ بود. با توجه به اینکه در این وضعیت میان مصرف فولاد در بازار داخلی در کمترین میزان ممکن بود، تحریم های امریکا صادرات فولاد با چالش شدید روبرو کرد.

ادامه این وضعیت می توانست صنعت فولاد را با ورشکستگی روبرو نماید. آمارهای فروش و صادرات فولاد، بازار بورس سهام را تحت تاثیر قرار داد و دولت مجبور شد پایش را از روی ترمز بر دارد در حالیکه ۴ ماه فرصت از دست رفته بود!! مشابه این وضعیت در مورد ورق گرم مشهود بود. مشکلات تا حدی بود که فولاد مبارکه مجبور شد در چند فروش در بورس قیمت پایه را به شدت کاهش دهد که این امر به منزله نیاز به نقدینگی در بازار تلقی شد . همین مساله باعث شد در فاصله یک ماه حجم صادرات فولاد میانی ۲۹۷ هزار تن افزایش یابد. نباید فراموش کرد که روند صادرات میلگرد علیرغم بی سیاستی های وزارت صمت همچنان ادامه یافت. صادرات ۹ ماهه که ۱٫۱۳۲ میلیون تن بود در دی ماه به ۱٫۲۹۲ میلیون تن رسید. این به معنای افزایش صادرات ۱۶۰هزار تنی در یک ماه بود.

نوردکاران ایرانی در سال ۹۷ موفق شدند تمام بازارهای اطراف را طی کنند و توانایی تولید انواع میلگرد را به بازار جهانی بویژه کشورهای منطقه ثابت کنند. علیرغم توانایی های بالای صنعت فولاد، متاسفانه بی سیاستی وزارت صمت توانایی هدایت این صادرات را برای به اوج رسیدن نداشت. با افزایش صادرات میلگرد تقاضای شمش هم بالا رفت در حالیکه شمش صادر میشد، در نتیجه خطوط بسیاری از نوردکارها با مشکل تامین مواد اولیه روبرو شد ماحصل آنهم بالا رفتن تقاضا و قیمت آهن اسفنجی تا مرز ۱۷۵۰۰ ریال پایه تا پایان سال بود در حالیکه اول سال در پایه قیمت ۱۳۰۰۰ ریال هم معامله نمیشد.